Η αποδοτικότητα του εκπαιδευτικού μας συστήματος…

Διαβάζω (δες εδώ) ότι σε πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) η  χώρα μας κατατάσσετε  στην 27η θέση από τις 30 χώρες-μέλη ως προς την αποδοτικότητα του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Συγκεκριμένα, η χώρα μας σημείωσε αποδοτικότητα 60,04% μένοντας πίσω από χώρες όπως η Τουρκία, η Πορτογαλία και η Ιταλία. Τα στοιχεία αφορούν έκθεση που διενεργήθηκε από την GEMS education Solutions και αφορά την αποδοτικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος σε σχέση με τα χρήματα που διαθέτει η κάθε χώρα για την Παιδεία, το μισθό των καθηγητών, αλλά και την αναλογία μαθητή-καθηγητή ανά τάξη.Χαμηλό σκορ σημείωσαν όλες οι μεσογειακές χώρες στη βαθμίδα αποδοτικότητας, ενώ η έκθεση παραθέτει παράλληλα και τις επιδόσεις των μαθητών στο διαγωνισμό PISA του 2012 (δες κι εδώ).Πρόκειται για τρεις θεματικές μαθημάτων (μαθηματικά, κατανόηση κειμένου και φυσικές επιστήμες) στις οποίες εξετάζονται 15χρονοι μαθητές από τις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η απόδοση των μαθητών της Ελλάδας ανάμεσα σε 65 χώρες έκανε βουτιά εκείνη τη χρονιά, πέφτοντας στη 42η θέση και στην 26η ανάμεσα σε 30 χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ έναντι της 25ης που κατείχε το 2009. Σιγά το νέο να σχολιάσω. Τώρα θα μου πεις τι τα κουβεντιάζω όλα αυτά, όταν (δες εδώ) στις φετεινές Πανελλαδικές υποψήφιος, ο οποίος έγραψε σχεδόν 0 στα 6 μαθήματα, αν και  τελευταίος, πέρασε στο τμήμα Ισπανικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών! Ο εν λόγω υποψήφιος είχε μέσο όρο στα 6 μαθήματα που εξετάστηκε, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας, 0,53, ενώ σε Αρχαία και Ιστορία Κατεύθυνσης έγραψε (!) 0. Ωστόσο, η εισαγωγή του στο τμήμα ισπανικής γλώσσας πραγματοποιήθηκε λόγω της άριστης επίδοσης (δες κι εδώ) του στο μάθημα της ισπανικής γλώσσας- κάτι είναι κι αυτό, δε λέω... Πάντως σύμφωνα με εγκύκλιο του υπ. παιδείας στο μέλλον θα μπορούσε να διδάξει και το μάθημα της Ιστορία στο γυμνάσιο!

Εκαίδευση vs μάθησης

Ο Σερ Κεν Ρόμπινσον παρουσιάζει 3 αρχές, σημαντικές για την πρόοδο του ανθρώπινου μυαλού, και περιγράφει πώς η τρέχουσα εκπαίδευση δουλεύει εναντίον τους.

9-7-2013 Κλάσματα και υπολογιστές από τη πρώτη δημοτικού!...

Tι κάνει ένα εκπαιδευτικό σύστημα αποτελεσματικό;

Πώς μπορούμε να μετρήσουμε τι κάνει ένα σχολικό σύστημα αποτελεσματικό; Ο Ανδρέας Σλάικχερ μας ξεναγεί στην δοκιμασία PISA, μια παγκόσμια μέτρηση που κατατάσσει τις χώρες με μεταξύ τους συγκρίσεις - κατόπιν χρησιμοποιεί τα ίδια δεδομένα για να βοηθήσει τα σχολεία να βελτιωθούν (δες πρερισσότερα για το PISA  εδώ κι εδώ).

via akatseni

Τι είναι το PISA

Ακούτε για το PISA – δεν πρόκειται για τον Πύργο της Πίζας…- τις συζητήσεις που προκαλεί σε σχέση με τις (χαμηλές) επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών, την αναδιάρθρωση των σχολικών προγραμμάτων σύμφωνα με τα αποτελέσματα PISA, κλπ.,  και ίσως αναρωτιέστε το πώς και γιατί. Ας το δούμε συνοπτικά πέραν του αναρτημένου βίντεο. Λοιπόν το πρόγραμμα PISA είναι ένα πρόγραμμα αξιολόγησης των 15χρονων μαθητών των χωρών μελών (και όχι μόνο) του ΟΟΣΑ, το οποίο διενεργείται κάθε τρία χρόνια. Ξεκίνησε το έτος 2000 και αξιολόγησε τους μαθητές, με την ολοκλήρωση της υποχρεωτικής τους εκπαίδευσης, στην Ανάγνωση, τα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες. Η φιλοσοφία του PISA αποτυπώνεται στο εξής ερώτημα: «Είναι σε θέση οι μαθητές να εφαρμόζουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που απέκτησαν στο σχολείο και να επιλύουν προβλήματα παρόμοια μ' αυτά που αντιμετωπίζουν και θα αντιμετωπίσουν στην καθημερινή ζωή;». Για παράδειγμα στο πρόγραμμα αξιολόγησης PISA στις Φυσικές Επιστήμες (…) αναδεικνύεται η πνευματική ικανότητα των μαθητών να αναγνωρίσουν επιστημονικές ερωτήσεις και να διατυπώσουν συμπεράσματα, τα οποία βασίζονται σε ολοκληρωμένες αποδείξεις. Επίσης, με την αξιολόγηση αυτή ερευνάται και αναδεικνύεται η άποψη και η προδιάθεση των μαθητών για την επιστήμη υπό την έννοια της θεώρησης ότι η επιστήμη είναι ένας ανοικτός δρόμος ζωής και ευκαιριών σταδιοδρομίας. Η ανάδειξη της θεώρησης αυτής χαρακτηρίζεται ως ισοδυνάμως σημαντική των γνωστικών αποτελεσμάτων (δες περισσότερα για το πρόγραμμα στις ιστοσελίδες του πρώην ΚΕΕ  εδώ, εδώ και του ΙΕΠ εδώ και παραδείγματα θεμάτων PISA εδώ). Βέβαια υπάρχουν και οι (εγχώριες) αρνητικές κριτικές για το πρόγραμμα PISA, κι αυτές με αφορμή τις τελευταίες θέσεις που καταλαμβάνουν οι Έλληνες μαθητές (δες κι εδώ), ότι δηλαδή δεν είναι σχεδιασμένο για τις ανάγκες του ελληνικού σχολείου, δε συνάδει με το αναλυτικά μας προγράμματα κτλ. (δες ενδεικτικά εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, και ..."αγωνιστικής πνοής" εδώ, εδώ). Αλλά, « Η αποτυχία των Ελλήνων μαθητών σε διεθνή προγράμματα αξιολόγησης, παρά το ότι οι Έλληνες μαθητές εργάζονται περισσότερο από τους  συνομήλικους τους άλλων χωρών, οφείλεται στο ότι τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών, τα βιβλία  και το είδος των ερωτημάτων που δίδονται στις σχολικές εξετάσεις στη χώρα μας δεν προωθούν  και δεν αξιολογούν  γνώσεις και ικανότητες που επιτρέπουν την επιστημονική κατανόηση και επίλυση προβλημάτων της καθημερινής ζωής, όπως γίνεται σε άλλες χώρες.» (δες Άγγελου Ελεφάντη, «Τα τεστ της αμάθειας», εφ. ΑΥΓΗ,  9-12-2001).Έκθεση αποτελεσμάτων  για την Ελλάδα το 2006 & 2009 στο πρόγραμμα αξιολόγησης PISA εδώ κι εδώ, αντίστοιχα.

Δες και «Πολύ Αποτελεσματικοί και Επιτυχείς Μεταρρυθμιστές στην Εκπαίδευση» Μέρος 1^ο και Μέρος2ο,  "Στον αστερισμό του PISA"

Αρνητικά ρεκόρ καταγράφει το εκπαιδευτικό μας σύστημα

Αρνητικά ρεκόρ και δυσλειτουργίες παρουσιάζει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, όπως διαπιστώνεται σε έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Διαπιστώνεται ότι η Ελλάδα εμφανίζεται να υστερεί στο διεθνές πρόγραμμα μαθητικής αξιολόγησης PISA σε σχέση με χώρες που έχουν την ίδια ή και χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη, ενώ την τελευταία δεκαετία χώρες που ξοδεύουν το ίδιο ή και χαμηλότερο ποσό ανά μαθητή, σε σχέση με την Ελλάδα, εμφανίζουν μεγαλύτερη πρόοδο στις μαθητικές επιδόσεις. Αντίθετα, η πρόοδος των Ελλήνων μαθητών κινείται με πιο αργούς ρυθμούς. Επισημαίνεται ακόμη ότι ο λόγος εκπαιδευτικός/μαθητές, καθώς και ο αριθμός των μαθητών ανά τάξη, είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη, ενώ οι εκπαιδευτικοί διδάσκουν τις λιγότερες ώρες την εβδομάδα σε σχέση με όλους τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους. Από την έρευνα των ειδικών του ΟΟΣΑ, πάντως, προκύπτει ότι οι μισθοί των εκπαιδευτικών στην Ελλάδα είναι χαμηλότεροι από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ. Παράλληλα, όμως, ο μέσος μισθός σε σχέση με τον αριθμό των μαθητών ξεπερνάει τον μέσο όρο των χωρών-μελών του Οργανισμού. Επίσης, η Ελλάδα είναι μια από τις ελάχιστες χώρες της Ευρώπης, όπου απουσιάζει ένα σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και του έργου τους όπως και αξιόπιστοι δείκτες μέτρησης της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας του συστήματος. Πάντως, στην έκθεση αναφέρεται ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει προωθήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις τρεις βαθμίδες της εκπαίδευσης αλλά και τη διοικητική δομή του εκπαιδευτικού συστήματος. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον θεσμό του νέου σχολείου και το νόμο-πλαίσιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όπως επισημαίνεται, οι μεταρρυθμίσεις αυτές κινούνται στο πνεύμα των «καλύτερων πρακτικών που έχουν υιοθετηθεί στις χώρες του ΟΟΣΑ» (δες εδώ). Τώρα θα μου πεις την έκθεση του ΟΟΣΑ περιμέναμε να διαπιστώσει τα αυτονόητα; Ότι ο «κλάδος» σνομπάρει την αξιολόγηση  PISA και κάθε μορφής αξιολόγηση που θίγει τα κακώς κείμενα; Ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι πιστώσεις για την εκπαίδευση και οι χαμηλοί μισθοί των εκπαιδευτικών ή/και ο αριθμός των μαθητών στην τάξη και το ωράριο των εκπαιδευτικών –από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη – αλλά, και κυρίως, η ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου; Ότι τις κακές επιδόσεις των μαθητών «δημιουργούν» οι κακές επιδόσεις στην τάξη των εκπαιδευτικών; Ότι τα 12 χρόνια στα θρανία ένα και μοναδικό σκοπό φαίνεται να έχουν, αυτό της όποιας επιτυχίας στις Πανελλαδικές εξετάσεις για μια θέση σε ΑΕΙ ή ΤΕΙ; Και ότι στο βωμό των Πανελλαδικών, εν πολλοίς, το σχολείο από την τετάρτη Δημοτικού έχει αντικατασταθεί – τρόπος του λέγειν – από τη φροντιστηριακή «παιδεία» για έχοντες και κατέχοντες ή όχι, για ικανούς (και φυτά αποκαλούμενους) και για όλους τους «άντε να τους περάσουμε, να ξεμπερδεύουμε από δαύτους»; Αλλά και ότι τα χρήματα του Β΄ΚΠΣ, του Γ΄ ΚΠΣ και του τρέχοντος ΕΣΠΑ έχουν κατασπαταληθεί στις θεαθήναι εκπαιδευτικές – ο Θεός να τις κάνει – μεταρρυθμίσεις και ευκαιριακά μπαλώματα και ότι μια τέτοια μοιάζει να είναι και το «Νέο Σχολείο»; Δεν το έχουν αντιληφθεί οι του ΟΟΣΑ ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα μπάζει από παντού; Ποιο «Νέο Σχολείο», με τα παλιά υλικά και τις υφιστάμενες νοοτροπίες στη βάση και στην κορυφή της πυραμίδας;

Στη Φινλαδία έχουν σχολεία, εδώ τι;

Σε παλαιότερη ανάρτηση σχολιάζαμε τα του εκπαιδευτικού συστήματος της Φινλανδίας και του αντίστοιχου(;) δικού μας (δες εδώ). Προφανώς καμμιά σύγκριση-μια και δεν μπορούν να συγκριθούν πράγματα ή καταστάσεις μεταξύ τους ανόμοια...Και μια που θα μπεί μπροστά από το Σεπτέμβριο το " Νέο Λύκειο", του "Νέου Σχολείου", που θα είναι και "Ψηφιακό Σχολείο" κι άλλα ωραία και τερπνά, o φίλος Γ.Κ. μου έστειλε την παρακάτω ανώνυμη "επιστολή" (κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο...) Φινλανδού μαθητή προς Έλληνα συνομίληκο φίλο του. Γράφει λοιπόν ο Φινλανδός μαθητής:

«Αγαπητέ Σωκράτη, μαθαίνω Aρχαία Eλληνικά και επειδή χθες διαβάζαμε μια επιστολή του Επίκουρου προς το φίλο μου Μένοικο... μου άρεσε η προσφώνηση της επιστολής του και προσπάθησα να τη μιμηθώ. Λοιπόν, όπως μου γράφεις, άκουσες ότι εμείς εδώ στη Φιλανδία βγήκαμε πρώτοι στον κόσμο στην παιδεία, ενώ εσείς δεν τα πήγατε και τόσο καλά και θέλεις να μάθεις το γιατί. Θα προσπαθήσω, όσο γίνεται απλά, να σου περιγράψω το εκπαιδευτικό μας σύστημα και πως περνάω μια ολόκληρη μέρα.» «Κατ' αρχάς, θα πρέπει να σου πω ότι εμείς εδώ στη Φινλανδία, από την 1η μέχρι και την 9η τάξη πηγαίνουμε στο ίδιο ενιαίο ολοήμερο σχολείο. Αφού προετοιμαστούμε κατάλληλα στην ηλικία των 6-7 ετών σε μια προκαταρκτική τάξη, μόλις συμπληρώσουμε τα 7 αρχίζει το σχολείο. Από την 1η μέχρι την 6η τάξη το σχολείο λέγεται Alaaste και από την 7η μέχρι την 9η τάξη Yia-ste.Μετά, όσοι θέλουν μπορούν να πάνε στο Lyseo ή στο επαγγελματικό σχολείο. Όσοι τελειώνουν το Λύκειο μπορούν να συνεχίσουν, με εξετάσεις φυσικά στα 20 πανεπιστήμια που έχουμε, ακολουθώντας ακαδημαϊκές σπουδές.Αυτοί που θα τελειώσουν το επαγγελματικό σχολείο θα συνεχίσουν στις 29 πολυτεχνικές σχολές μας, οι οποίες είναι περισσότερο προσανατολισμένες στην αγορά εργασίας. Εκεί μπορούν να γίνουν από φυσικοθεραπευτές, νοσοκόμοι μέχρι και μηχανικοί.» Και συνεχίζει: «Εγώ προετοιμάζομαι του χρόνου να πάω στο Lyseo/Λύκειο. Εκεί η σχολική περίοδος χωρίζεται σε 5 περιόδους και η κάθε μια διαρκεί 6 εβδομάδες και τελειώνει με μια εβδομάδα εξετάσεων, όπου χορηγούνται και πιστοποιητικά επιδόσεων. Σε κάθε περίοδο οι μαθητές έχουν το δικαίωμα, μέσα από τα προσφερόμενα μαθήματα, να κάνουν τη δική τους επιλογή και να δημιουργήσουν το δικό τους πρόγραμμα μαθημάτων. Υπάρχουν κάποια μαθήματα που είναι υποχρεωτικά, όμως η χρονική κατανομή είναι δουλειά του μαθητή. Για να το καταλάβεις, αυτό που θα πρέπει να σου πω είναι ότι παρότι είσαι π.χ. στη δεύτερη τάξη, μπορείς, αν θέλεις, να παρακολουθήσεις κάποια μαθήματα της πρώτης ή και της τρίτης τάξης. Η επιλογή είναι δική σου υπόθεση και εξαρτάται από τη διάθεση, την όρεξη και τις προθέσεις σου. Αν σε κάποιο μάθημα δεν περάσεις τις εξετάσεις μπορείς να το επαναλάβεις κάποια στιγμή της χρονιάς που θα νιώθεις έτοιμος. Για τις γλώσσες και τα μαθηματικά υπάρχουν τα λεγόμενα "βραχύχρονα" και τα "μακρόχρονα" εντατικά τμήματα.» Κι έχοντας υπόψη, υποθέτω,  την ημετέρα δημόσια δωρεάν παιδεία, καρφώνει: «Είμαστε όλοι ίσοι.Δεν έχουμε καθόλου ιδιωτικά σχολεία, ούτε ειδικά ή ελίτ σχολεία υπεροχής.Στο ίδιο σχολείο μ' εμένα πηγαίνει και η κόρη του πρωθυπουργού μας, του προέδρου της ΝΟΚΙΑ, του θυρωρού μας, και πολλά άλλα παιδιά με αναπηρίες, καθώς και τα παιδιά μεταναστών. Εμείς, όπως λέει και ο πρωθυπουργός μας, "είμαστε μια μικρή χώρα και δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε ούτε ένα παιδί, διότι κοινωνικοί αποκλεισμοί, διακρίσεις και γκετοποιήσεις δεν έχουν θέση στη μάθηση. Θεωρούμε ότι ενσωμάτωση, κοινωνικοποίηση και μάθηση πάνε μαζί" [Καλά, εδώ ο πρωθυπουργός μας πήγε στο Κολέγιο, κατά Ψυχικό μεριά, όπου φολιτησαν ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η θυγατέρα της ΓΓ του Κομμουνιστικού Κόμματος κι άλλοι τρανοί...Και να μην ξεχάσω ότι ο υιός της του "Νέου Σχολείου" κτλ. υπουργού φοιτά σε σε ιδιωτικό -λαϊκής βάσης- σχολείο στο τμήμα ΙΒ...]. Και μάλλον έχοντας υπόψη τα γνωστά περί σπασικλών, φυτών κι άλλων υποκοριστικών, σημειώνει ο Φινλανδός μαθητής: «Σε όλα τα σχολεία μας τα πρότυπα είναι οι καλύτεροι, αλλά όπως είναι δομημένο το σύστημά μας, μη νομίσεις ότι όσοι δεν είναι πρώτοι υποφέρουν και νιώθουν μειονεκτικά. Το αντίθετο μάλιστα, οι καλύτεροι παρακινούν τους υπόλοιπους προς τα πάνω και ο καθένας, με τη βοήθεια φυσικά των δασκάλων μας, προσπαθεί να ξεπεράσει τον εαυτό του, αντί να απογοητευτεί και να πέσει στην αδράνεια. Μετά το βασικό μάθημα, οι πιο αδύναμοι έχουν ενισχυτική διδασκαλία και ψυχολογική στήριξη, γι' αυτό και οι πρώτοι μαθητές κάθε τόσο εναλλάσσονται. Με αυτόν τον τρόπο δίνουμε ίσες ευκαιρίες σε όλους και παράλληλα διατηρούμε την κοινωνική συνοχή μας, σαν μαθητές αλλά και σαν κοινωνία, νομίζω.Η παιδεία είναι εντελώς δωρεάν μέχρι και την αποφοίτηση από το Πανεπιστήμιο ή το Πολυτεχνείο.» Αλλά και «Πρόσφατα ήρθαν στο σχολείο μας δάσκαλοι από άλλες χώρες για να μελετήσουν το σύστημά μας και μας είπαν πως έμειναν έκπληκτοι, γιατί δεν είδαν κανένα γκράφιτι στο σχολείο μας. Λένε μάλιστα πως στα σχολεία μας στη Φινλανδία η σχολική βία είναι ανύπαρκτη, σε βαθμό. ανησυχητικό. Δε γνωρίζω αν αυτό είναι τόσο κακό, ίσως όμως αυτό να εξηγεί γιατί είμαστε σε διακοπές στη Ρόδο, "ξεσαλώνουμε" λίγο, όπως είδα το καλοκαίρι, και "τα τσούζουμε" ακόμη περισσότερο.Το ότι είμαστε στο ίδιο σχολείο παιδιά από τόσο διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, νομίζω πως μας βοηθάει στο να μαθαίνουμε να σεβόμαστε και να εκτιμάμε ο ένας τον άλλον ανεξάρτητα από το πόσα λεφτά έχει ο μπαμπάς, ανεξάρτητα από τις πνευματικές και σωματικές αναπηρίες ή από το τι χρώμα έχει η επιδερμίδα μας.» Επίσης, συνεχίζει: «Αγαπάμε ό,τι κάνουμε. Αυτό μας βοηθάει πολύ και στην επιλογή του επαγγέλματος. Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, «οι περισσότεροι δεκάχρονοι συμμαθητές μου πιστεύουν ότι το καλύτερο επάγγελμα, είναι αυτό που τους αρέσει, που το κάνουν με το κέφι και όρεξη, όπου μπορούν να γνωρίσουν ενδιαφέροντες ανθρώπους και να έχουν τη δυνατότητα να πάνε διακοπές όπου τους αρέσει. Το πόσα λεφτά θα βγάζουν είναι σημαντικό αλλά όχι το σημαντικότερο κίνητρο». «Αυτό μπορεί να εξηγεί και το ότι, αν ακούσεις, η Φινλανδία είναι η χώρα με το χαμηλότερο δείκτη διαφθοράς στον κόσμο. Οι δάσκαλοί μας παίρνουν πολύ λιγότερα λεφτά από τους Γερμανούς και τους Γάλλους, δεν έχουν το καλύτερο αυτοκίνητο, αλλά όμως αυτό δεν τους εμποδίζει να αγαπούν αυτό που κάνουν. Νομίζω πως η κακή παιδεία και διαφθορά πάνε χέρι- χέρι.Εδώ θα πρέπει να σου πω ότι το αγαπημένο σύνθημα του διευθυντή μας Βαατάινεν είναι: "Προτιμάω έναν ευτυχισμένο οδοκαθαριστή από έναν νευρωτικό ακαδημαϊκό"». «Τον αγαπάμε πολύ γιατί δεν κάνει καμία διάκριση και είναι προστατευτικός και φιλικός σε όλους. Συνεχώς μας μιλάει για τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη σας που έλεγαν πως: " Η μάθηση καλλιεργείται καλύτερα εκεί όπου βρίσκει σταθερό συναισθηματικό έδαφος, διότι δεν είναι κάτι, που εισάγεται στον ανθρώπινο νου μόνο με την εξωτερική διαδικασία της διδασκαλίας (επανάληψη και μίμηση). Αλλά είναι μία εσωτερική διεργασία ίδιας και εμπειρικής ανακάλυψης, που χωρίς την αμοιβαία βούληση δε μεταδίδεται"». Και ερχόμενος στα δικά τους γράφει: «Τώρα θα σου περιγράψω πως περνάω την ημέρα μου. Στις 8 αρχίζει το σχολείο μέσα στην τάξη και χωρίς συγκεντρώσεις στο προαύλιο, όπου μέσω ηχείων ακούμε μια εισαγωγική ομιλία αν πρόκειται για κάποια επέτειο, αλλά συνήθως ακούμε μόνο λίγη μουσική για περισυλλογή και ψυχολογική προετοιμασία για το μάθημα. Κάθε μαθητής κάθεται σε ένα θρανίο - τραπεζάκι, που δεν είναι πάντα το ίδιο, επειδή σε εμάς δεν αλλάζουν αίθουσα οι δάσκαλοι αλλά οι μαθητές. Κάθε δάσκαλος έχει τη δική του αίθουσα και νομίζω πως είναι σωστό, διότι εκεί μέσα έχει τα προσωπικά του αντικείμενα, βιβλία και ό,τι άλλο χρειάζεται για το μάθημά του. Κάθε τάξη έχει επιδιασκόπιο, ραδιόφωνο, τηλεόραση, βίντεο και έναν Η/Υ συνδεδεμένο με το Διαδίκτυο.Ο δάσκαλος υποδέχεται τα παιδιά στην τάξη του σαν οικοδεσπότης. Όποιος θέλει μπορεί να ζητήσει ακουστικά και μάλιστα ο καθηγητής μου των λατινικών έχει στην τάξη του και έναν οικιακό κινηματογράφο. Για τις γλώσσες έχουμε ένα εργαστήριο γλωσσών, για τη βιολογία ένα ειδικό εργαστήριο κλπ.Στον δάσκαλο μιλάμε πάντοτε στον ενικό και αν έχουμε κάποιο πρόβλημα φωνάζουμε "hei ope" που σημαίνει "ε, δάσκαλε" και έρχεται ο δάσκαλος να μας βοηθήσει [το μ@λ@κ@ς δε φοριέται και πολύ στη Φινλανδία, απ΄ό,τι φαίνεται…] Αν κάποιος δεν ξέρει κάτι ή δεν έχει λύσει κάποιο πρόβλημα, δε σημαίνει απολύτως τίποτα. Η φιλοσοφία μας είναι πως κάθε μαθητής είναι υπεύθυνος για τη μάθηση του. Ο δάσκαλος είναι υποχρεωμένος να του κάνει ενισχυτικά μαθήματα τις απογευματινές ώρες. Αν κάποιος μαθητής ήταν άρρωστος ή πήγε μερικές ημέρες με τους γονείς του διακοπές, ο δάσκαλος υποχρεούται να του αναπληρώσει τις ώρες με ενισχυτική διδασκαλία.Παρότι θεωρούμε ότι ο μαθητής μαθαίνει μόνο γιατί το επιθυμεί ο ίδιος, υπάρχουν κάπου - κάπου μικρά τεστ αλλά περισσότερο για κίνητρο υποκίνησης. Κάθε μάθημα κρατάει 45 λεπτά και ακολουθεί ένα διάλειμμα ενός τετάρτου.Στις 11.45 και για μισή ώρα υπάρχει φαγητό, στο εστιατόριο φυσικά και όχι μέσα στις τάξεις. Δευτέρα και Παρασκευή το σχολείο τελειώνει στις 14.00, εκτός κι αν κάποιος θέλει να κάνει κάτι δημιουργικό μέσα στο σχολείο, όπως π.χ. σπορ ή κάτι άλλο. Τις άλλες ημέρες το σχολείο τελειώνει στις 16.00.Στο Λύκειο, όπως σου έγραψα, μετά από 5 εβδομάδες σχολείο, υπάρχει μια εβδομάδα εξετάσεων σε έξι μαθήματα. Αν κάποιος δεν επέλεξε κάποιο μάθημα, την ημέρα εκείνη είναι ελεύθερος. Για τα τεστ δεν υπάρχει συγκεκριμένος χρόνος. Όποιος τελειώσει πάει στο σπίτι του. Οι καθηγητές, συνήθως δεν επιτηρούν καθόλου αλλά κανείς μας δεν διανοείται να μιλήσει ή να αντιγράψει γιατί θεωρείται μεγάλη ντροπή. Αν κάποιος δεν είναι ευχαριστημένος με τη βαθμολογία μπορεί να ζητήσει να μη ληφθεί υπόψη και να την επαναλάβει μετά από μερικές εβδομάδες. Μετά την εβδομάδα των τεστ παίρνουμε τα πιστοποιητικά επιδόσεων.Το τι κάναμε σε όλη τη διάρκεια των 5 εβδομάδων δεν είναι και τόσο σημαντικό. Μετά το σχολείο πηγαίνω στο σπίτι, συνήθως χωρίς την τσάντα μου, αφού εκεί θα κάνω εντελώς διαφορετικά πράγματα από αυτά που έκανα στο σχολείο. Θα ασχοληθώ με άλλα πράγματα που μου αρέσουν επίσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα διαβάσω κάτι άλλο. Διαβάζουμε πάρα πολύ εξωσχολικά βιβλία, γι' αυτό και στην ανάγνωση βγήκαμε πρώτοι με απόσταση από το δεύτερο, ενώ εσείς όπως άκουσα πιάσατε «πάτο» (δες κι εδώ).
Υστερόγραφο:«Όπως θα κατάλαβες, η επιτυχία μας είναι ένας συνδυασμός πολλών παραγόντων. Όπως μας λέει και ο δάσκαλος μας, ο Καουρισμάκι, «η εκπαίδευση δε γίνεται ποτέ μέσα σε ένα πολιτικό και- πολιτισμικό κενό. Είναι συστατικό κομμάτι του συνόλου της κοινωνίας, όπου δάσκαλοι, γονείς, μαθητές και πολιτεία συμβάλουν κατά τον ίδιο βαθμό». Η δασκάλα μας μάλιστα, η Κεκόνεν, μας λέει ότι "συμμετοχή στην παιδεία μας έχουν η οικογένεια και η γειτονιά, το κοινωνικό περιβάλλον, δηλαδή η κοινωνία με τις αξίες και τα πρότυπα της, ο δεδομένος χώρος και χρόνος, οι ανθρώπινες σχέσεις, οι νόμοι και τα ΜΜΕ με τις απόψεις και εικόνες που μεταδίδουν"». «Γι' αυτό πιστεύω ότι είναι κάτι που δεν αντιγράφεται από κάποιους ειδικούς. Μάλλον θα πρέπει να ανοίξετε έναν πανεθνικό διάλογο, όπου θα συμμετέχουν όλοι και φυσικά κι εσείς τα παιδιά και όχι μόνο κάποιοι "ειδικοί". Το σημειώνω, γιατί άκουσα ότι θα έρθουν στο σχολείο μας κάποιοι "ειδικοί" από την Ελλάδα για να μελετήσουν το σύστημα μας. Φοβάμαι ότι θα δουν ό,τι τους βολεύει.Χωρίς την κινητοποίηση και τη βούληση ολόκληρης της κοινωνίας σας, δεν νομίζω πως θα πετύχετε κάτι. Νομίζω πως το σύστημα μας είναι πολύ απλό, τόσο απλό, που μόνο άνθρωποι δημιουργικοί ή παιδιά μπορούν ποτέ να το φανταστούν και να το εφαρμόσουν και όχι γραφειοκράτες που θα στείλετε να το μελετήσουν. Πρόσφατα, μαζί με τους γονείς μου παρακολουθήσαμε μια μαγνητοφωνημένη Ομιλία στη βιβλιοθήκη του σχολείου μας από ένα καθηγητή από το ΜΙΤ της Μασαχουσέτης, τον Seymour Papert, ο οποίος μας είπε: "Όλα τα συστήματα είναι κουτά. Εμείς νομίζουμε ότι τα συστήματα είναι έξυπνα. Πολύ σπάνια όμως τα συστήματα μπορούν να δουν αυτό που συμβαίνει κάτω από τη μύτη τους. Ένα σύστημα, από τη στιγμή που μπαίνει στη λογική της συντήρησης, από τη στιγμή που εναντιώνεται στο άνοιγμα του μυαλού και στην ιδέα της αλλαγής, αρέσκεται να πιστεύει στην ίδια του την προπαγάνδα, στις ιστορίες που ουσιαστικά μόνο του δημιουργεί...Μια κραταιά γραφειοκρατία μπορεί να έχει όλες τις πληροφορίες αλλά λόγω έλλειψης ευελιξίας και καθαρής σκέψης να μην μπορεί να αντιδράσει και να καθορίσει τα γεγονότα".Νομίζω πως θα συμφωνήσεις, γι' αυτό και στο σχολείο μας οι γονείς μας συμμετέχουν ενεργά στην αξιολόγηση πρόσληψης του διευθυντή αλλά και των καθηγητών. Αν δε συμμετέχουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι για να συναποφασίσουν για το ποιοι θα αναλάβουν το έργο εκπαίδευσης των παιδιών τους, ποιος θα το κάνει καλύτερα και χωρίς σκοπιμότητες;Είμαι πολύ περίεργος να μάθω πως είναι το δικό σας σύστημα και πως περνάτε την ημέρα σας.» Κι ένα τελευταίο, «Με ρώτησες πόσο έχει σ' εμάς το τελευταίο μοντέλο της NOKIA, και το Touareg της VW, ειλικρινά δεν ξέρω γιατί δεν έχω κινητό και ο μπαμπάς μου έχει ένα παλιό τζιπ, διότι εμείς στη Φινλανδία έχουμε χιλιάδες χιλιόμετρα χωματόδρομων. Πάντως, το καλοκαίρι που ήμουν στη Ρόδο, είδα πολλά πανάκριβα τζιπ και σκέφτηκα πως μάλλον θα τα χρειάζονται για να πηγαίνουν για σαφάρι στη Σαχάρα, διότι το νησί δεν έχει και τόσους πολλούς δρόμους.» Να σχολιάσω ότι κατά πως φαίνεται δεν είχε πάρει το αυτί του ότι στην Ελλάδα, όπως είπε προεκλογικά ο νυν πρωθυπουργός, «Λεφτά υπάρχουν», αν και  μετεκλογικά, όταν το ΔΝΤ επέβαλε κάτι «Μνημόνια 1,2,3,…» για το ελληνικό δημόσιο χρέος, ο υπέρβαρος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης είπε «Μαζί τα φάγαμε»... Τέλος σχολίου, και: «Λοιπόν φίλε μου, "Kiitos" (ευχαριστώ) για το σήμα του "Ολυμπιακού" που μου έστειλες, της αγαπημένης σου ομάδας όπως μου λες, δυστυχώς δεν την γνωρίζω. Ελπίζω με αυτό να μη σε στενοχώρησα, αλλά οφείλω να σου πω, πως με το ποδόσφαιρο δεν τα πάω και τόσο καλά. Στον ελεύθερο χρόνο μου προτιμάω να πάω στη βιβλιοθήκη της γειτονιάς μου, να σερφάρω λίγο στο Ιντερνέτ, να πάω για σκι ή πατινάζ στον πάγο με τους φίλους μου και τις λίγες ώρες την εβδομάδα που βλέπω τηλεόραση, προτιμάω να δω κανένα ντοκιμαντέρ για την ιστορία σας και άλλες μακρινές χώρες, που δεν έχω πάει. Όπως άκουσα, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, είμαστε η χώρα με τη χαμηλότερη τηλεθέαση στην Ευρώπη. Ξέχασα, δε, να σου πω ότι εκτός της σχολικής, σε κάθε γειτονιά μας υπάρχει μια δημόσια βιβλιοθήκη και δεν υπάρχει μαθητής που να μην έχει μια δανειστική ταυτότητα βιβλίων ή σύνδεση με το Ιντερνέτ. Φίλε μου, σου εύχομαι καλή επιτυχία και κουράγιο. Δυστυχώς ή ευτυχώς δεν υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο που να μπορούσε να επιλέξει το τόπο γέννησης του.» Φιλικά, Markus Bootsarb.
Σχόλια;

Πηγή video http://www.teachers.tv/videos/the-fishing-line (via Stergios)